'Müesses Nizam' Türk edebiyatına müdahale ediyor mu? / Erhan Göksel
Erhan Göksel 1980'in ilk yıllarında Ankara'da Verso yayınevini kurdu ve önemli kitaplar yayınladı. Daha sonra dönemin siyasilerinin danışmanı olarak da çalışan Göksel 2010 yılı Mayıs ayında ABD'de otel odasında ölmüştü. Göksel'le 2007 yılında Edebiyat ve Eleştiri dergisinin 100. sayısı için Ahmet Yı...
A.Y.: Erhan Bey, özellikle televizyon programınızdaki konuşmalarınızda önemli bir eleştirel dil kullanıyorsunuz. Biraz da bundan sizinle görüşmek istedik. Büyük bir olasılıkla edebiyatımız üzerine de değişik düşünceleriniz vardır diye düşündük. Çünkü siz öncelikle bir yayıncısınız… E. G.: İfade ettiğiniz gibi Verso 1980'lerden sonra Türkiye'de 400 den fazla kitap yayınlamış bir yayınevi. Gruba ait Kuzey Yayınları da tamamen edebiyat ve sanat üzerine yetmişten fazla kitap yayınlamıştır. Aslında benim edebiyatla ilgim daha önceleri Türkiye Yazıları ve Yazın Dergisi'ni çıkaran çevrelerin içinde olmamdandır. Hala da iş yoğunluğum nedeniyle eskiye oranla azalmış bile olsa şair ve yazarlarımızla ilişkilerim sürmektedir. Daha geçen gece Ahmet Telli, Abdullah Nefes'le birlikte yemekteydik. Ahmet Say'la, bana büyük emek vermiş Vecihi Timuroğlu ile dostluğum sürmektedir. 1980 öncesi Birikim çıkarken 17 yaşındaydım… Gençliğim hep edebiyat dergilerinin içinde geçti. YAZKO edebiyata da yardımcı oldum. Seksenlerde Birey ve Toplum yayınları, Kuzey Yayınları, Verso… Türkiye'nin en büyük yayıncılarından biriydim o tarihlerde, yani 80'lerden sonra… Ahmet Telli Kuzey Yayınları'nda, Abdullah Nefes, Ekim Yayınları'nda, Verso'nun editörü olarak çalıştılar. Verso'nun siyasal ve toplumsal konularda yayın yapan V Yayınları ve Teori Yayınları'nda ise benim editörlüğümde, Mete Tunçay, Alaeddin Şenel, Mehmet Ali Kılıçbay, Yavuz Sabuncu, Cengiz Yalçın gibi Türkiye'nin bugün dünya çapında tanınan akademisyenleri vardı... Sizin Edebiyat ve Eleştiri olarak New Left Review'le bir ilişkiniz var mı? Tarık Ali, Boris Kagarlitsky bizim derginin de yazarları. Yazılarını yayınladık… Gayet iyi tanıdığımdır Tarık Ali… Biz de Türkiye’ye geldiğinde Edebiyat ve Eleştiri için söyleşi yapmıştık… Pazar Edebiyatı kavramını açıklamıştı… Bilmiyordum. İstanbul'a geldiğini biliyordum ama sizin söyleşinizden haberim olmadı, buna da şimdi çok üzüldüm ve zaafiyet saydım. Ben gitmeyince dergi almaya, bazan atlıyorum. Bütün dergileri takip edemiyorum on yıldır… Eskiden okurdum, şimdilerde ara sıra Edebiyat ve Eleştiri'yi okuyorum... Öyle bir etkili konuşmanız var ki… Böyle bir de edebiyat eleştirmeni olsa diyor insan… Türk Edebiyatı'na "Müesses Nizam" müdahale ediyor mu? Edebiyatımızın bugünkü durumu ve "Müesses Nizam"la ilişkisi hakkında somut bilginiz var mı… Müesses Nizam'ın direkt etkisi yok; ama dolaylı olarak var. 12 Eylül'de tüm sisteme, Türkiye'nin hayat damarlarına kalıcı bir şekilde müdahale edildi. Felsefe dersi çok önemlidir sanat ve edebiyat için. Kitleler apolitikleştirildiği için sanat edebiyatın temeli olan felsefe 12 Eylül'le liselerden kaldırıldı. Felsefe okuyanlar asgarisinden hümanist olurlar. "Sanat - edebiyat" bütün tarih boyunca toplumsal muhalefetin yansıdığı en önemli alandır. Reel olarak politikada kullanılamayanlar hicivle sanat aracılığıyla topluma yansıtılır. Bugün bu maalesef yalnızca karikatür sanatıyla var ülkemizde. Haksızlık sayarım. Bugün, eleştirel anlamda Penguen ayarında bir sanat edebiyat dergisi yok. Ama tabiî ki, etkili olması için bu dergilerin de tiraj sahibi olması lazım. Sistem, yani benim "Hollywood Efekt" dediğim küresel sermayenin medya gücü; insanların beynini boşaltıp sermaye sınıfının çıkarlarının ideolojisini insanların kalbi yerine midelerine hitap ettirdi. İnsanların beyni boşaltıldı, sisteme entegre edildi. Beyni olan insan sanat edebiyatı sever… İnsanların düşüncelerinin oluşmasında "Müesses Nizam"ın eskiden büyük etkisi vardı. Hem kendi ideolojisini yaymak hem de karşıt gördüğü kişi ve kurumları yok etmek anlamında. Kimi yazar ve şairlerimizin üzerindeki baskıları, Kemal Tahir, Orhan Kemal, Aziz Nesin, Nazım Hikmet… Hepimiz biliyoruz; Müesses Nizam'a biat etmeyenler içerde çürütüldüler, baskılara maruz kaldılar… Unuttuk bunları. Hatta canına kastedilen Sabahattin Ali'yi hatırlayın... Ama en çok Yeşilçam'a müdahale etti "Müesses Nizam"… En büyük sosyal manipülasyonu Yeşilçam'a yaptılar. Bunu o kadar ustaca ve o kadar planlı yaptılar ki; Yeşilçam bile anlamadı. İlk dönemlerde Yeşilçam'da Feodal sistem sorgulanıyordu. Hep ağalık düzeni eleştirisi vardı. Ne de olsa ABD destekli DP iktidarı iş başına gelmişti ve gelişen kapitalizmin yeni yetme burjuvazisine yer açmak gerekiyordu. Ellilerde dizi gibi film çekiyorlardı Yeşilçam'da. Ama anımsarsanız hepsi feodalizmi tasfiyeye yönelikti. Ağa kötüdür, ırza geçer, dolandırır, ezer, sömürür… Peki 1960'a yaklaşırken Yeşilçam'da ne değişti? Eleştiri köylerden şehirlerin varoşlarına gelince durdu. Çünkü burjuvazi gelişiyordu. Burjuvazi eleştirilemezdi. Yeşilçam'da hiç eleştiremedi. Yetmişli yıllara gelindiğinde Yeşilçam, bugün için bile imkansız olan bir türe, açık biçimde pornografiye yöneldi. Bu sefer de gelişen toplumsal muhalefetten, işçi sınıfından gençleri uzak tutmak gerekiyordu. Emperyalist Proje başarılı oldu. Arkasından seksenden sonra cuntaya/sisteme destek olacak filmler çevrildi. Tüm bu süreçte Yılmaz Güney gibi tek tük birkaç yönetmen çıktı sistemi eleştiren, özellikle de 80 öncesi. Müesses Nizam bence Yeşilçam'da başarılı oldu. Çünkü bugünkü dünyada en büyük silah görsel kültürdür, yazılı kültür değil… Çağımız herkesin dediği gibi "imaj" çağıdır. Sistem Sinemayı, tv ve renkli basını, gayet iyi kullanıyor. Öyle ki, kullanılanlar bile farkında değiller. Zaten gücü de bu. Köşe yazarları ne yazarsa yazsın manşetler belirleyici oluyor. Bugünlerde en büyük hizmeti de Kartel Medyası yapıyor. Aysbergin su üstündeki kısmını büyütüp, alttaki büyük sorunları saklayıp küçülterek sanal sorunlar yaratıyor. Bazı düzgün yazarlar da bu hengamede istemeseler de sisteme entegre imaj sergiliyorlar. Halk, kitaptan ve okumaktan kaçıyor. İnsanların beyni boşaltılınca, eğitilmemeye, düşünmemeye yöneltilince, her şey istenildiği gibi rayına oturtuluyor. Böylece sanat ve edebiyatın toplumsal temeli de "çaktırılmadan" ortadan kalkmış oluyor. Geçmişte Fethi Naci, Türkiye için, "ne kadar futbol varsa o kadar sanat var" demişti. Zamanla futbol da kapitalist metalaşma sürecini tamamlayarak sisteme entegre olunca, durum daha da vahimleşti bence. Futbol imaj liginde bir üste düşerken, bilim onun yerine küme düştü. Bugün sonuç olarak Türkiye'de ne kadar bilim varsa o kadar sanat ve edebiyat var. Ben bunu söylüyorum… İşte benim "Hollywood Effect" diye uydurduğum, küresel sermayenin medya gücü bu… Dan Brown'ın romanları örneğin… Bunun nedeni nedir? Yine o görsellik. Bu tür romanlar moda oldu. ABD sineması bu emperyalist kültürün en büyük taşıyıcısı. Ama Amerika'da eleştirel sinema da var. Bunu da görmek ve atlamamak lazım. Zayıf da olsa sesi çıkıyor orada. Ne filmler yapılıyor ama biz ve üçüncü dünyada bu filmler pazarlanmıyor. Sansür, "kapitalist marketin" eliyle çalışıyor. Küresel sermayeye direnen kesimler periferi ülkelerde yok, ama bu periferi üçüncü dünya ülkelerinde çok büyük bir direniş var artık. Dan Brown gibi yazarlar isterse sosyal olayları da yazabilir. Çünkü O, senaryo gibi yazıyor. Burası önemli. Bizde, Kemal Tahir'in Kurt Kanunu… Dan Brown'ın Davinci Şifresi'nden daha iyi bir anlatımla yazılmıştır. Kurgusu da sanırım öyle. Kurt Kanunu'nda olaylar, adeta sinema şeridi gibi geçer… Bu durum aslında görselliğin öne çıktığı dünyaya çok uyuyor… Bence Tarik Ali şöyle bir hata yapmış, gözünden kaçırmış, tarihçidir ama bana göre siyasi kavrayışı yeterli değildir. Kısaca bu konuyu yorumlamak için siyasallaştırırsak; "görsel anlatımın egemen olmasından" doğuyor bu tür debiyat. Eisenstein'da bu durum çok açık. Potemkin Zırhlısı'nı çekmiş bir sosyalist iken, daha sonra II. Dünya Savaşı sonrası Sovyetler -yani aslında Stalin demek lazım- Rus milliyetçiliğine ihtiyaç duyunca, Eisenstein bu sefer ulus kimliğini öne çıkaran "Aleksandr Nevski"yi çekti. Mesele burada siyasetin akışkanlığı. Diyalektik anlayışa çok uyacak şekilde "Eleştirel Sinema" aslında en gelişmiş olarak ABD'de var. Bütün sinema alanı, yani Hollywod Yahudilerin egemenliğinde olmasına rağmen, Evanjelistler'in desteklediği Mel Gibson'un çektiği İsa filmi üç yıl gösterilemedi. 11 Eylül'den sonra sinemalara inebildi. Amerika'da eleştirel düşünce hala sınırlı da olsa bağımsızlığını koruyor, ama bu eserleri maalesef biz genellikle görmüyoruz, haberimiz bile olmuyor. Michael Moore'un "Benim Cici Silahım" filmi Oscar almasaydı, oğlum ABD de o sıralarda sinema okuyor olmasaydı, o göstermeseydi; çok sık ABD de bulunan birisi olmama rağmen ben bile bilemeyecektim. Görselliğin gücünü Amerikan Müesses Nizamı içinde en iyi 20'lerde FBI'ı kuran ve nerdeyse elli yıl yöneten sekiz başkan görmüş olan Edgar Hoover farketmiş.. Şarlo'yu yasaklamış, yirmi küsür yıl ABD'ye girişini yasaklatmış. Hoover'ın arka planda yönettiği Joseph McCarthy'de adını taşıyan dönemde en büyük tahribatı Rosenbergler'den yola çıkarak Hollywood'u temizleyerek yapmıştır. Yani "Hollywod ve Amerika komünistlere karşı steril edilmiştir." Bu suçlamalarla tüm eleştirel düşünce tasfiye edilmiş, kalanlar da asimile olmuşlardır. Bütün Hollyvood camiası, yüzlerce sinema yıldızını yasakladı, film çektirmedi. Orada sansür kaba bir biçimde filmler yasaklanarak olmuyor bizdeki gibi, iş vermiyor gizli bir el, aç kalıyorsun, öyle köşende yaşıyor ölüyorsun. Kapitalizm böyle evrenselleşti, bugün küreselleşme diye yutturulan emperyalizm 50'lerde böyle tavan yaptı. Sisteme uymayanlar da bugünlerde az değil. Ne kitaplar yayınlanıyor, ne filmler yapılıyor ABD'de; ama kimsenin haberi olmuyor. Bize Dan Brown'u sokuşturuyorlar. Yıllarca Latin Amerika Edebiyatı'nı sokmadılar Amerika'ya. Edebiyat göründüğü gibi hiç de yaşanılan politik ortamdan, ekonomi politikten bağımsız değil yani… Hiç bir zaman ve hiçbir şey üretim tarzından bağımsız olamaz. Hele, idelojinin en kolay etkisine girebilecek olan edebiyat. Bizim gibi ülkelerde küresel sermaye etkisiyle bağımsız bir ideoloji oluşmuyor. Zaten ideolojiler bağımsız olmaz. Ya ezilenlerden yanasındır; ya da ezenlerle berabersindir. Orada Metropol ülkelerde, düşünceyi yasaklamıyorlar, sansürü dolaylı yollardan yapıyorlar; medyayla, ekonomiyle engelleniyor. Kağıt sektörü yabancılaştı. Fabrikalar satıldı, talan edildi. Kağıtta dışa bağımlıyız… Euro'yla kağıt alıyor bu yoksul ülke. Yayıncılar 3000 Euro maaş alan bireylerden oluşan Avrupalı okur varmış gibi yüksek bir maliyetle çalışıyor. Böylece halkın % 90'ı okuyamıyor; yoksullara okuma olanağı kalmıyor ülkemizde… Geniş kitlelere ulaşılamıyor... Sizi edebiyat kurumu olarak top yekün eleştireceğim. Okullarda, üniversitelerde eğitim adına cahilleştiriliyorsa insanlar olacağı budur. Evet, insanlar bugün çok kolay kitaba ulaşıyorlar. Bunu şundan söylüyorum; insanlar cahilleştirilirse yüksek kültüre gerek kalmaz. Anı yazar gibi her önüne gelen yazıyor, yazar oluyor. Ne edebiyat var ne bir şey. Hele bilim adına ne cahillikler sergileniyor, ne kitaplar yazılıyor… İnternet Blogları… Herkesin blogu var. Ben her zaman kitaba çok değer verdim. Hala da öyle. Hatta bu ilgim çok daha fazla arttı bugün. Sizler yayıncı olarak insanların önüne bir yığın kötü yazarı çıkarıyorsanız; içlerindeki iyiyi nasıl seçeceksiniz. Kaliteyi satamazsanız, ürettiğiniz malın metalaşmasını sağlayamazsanız olmaz. Bu dergiyi birisi para verip almıyorsa, etkili de olamazsınız. Para veren okur, para vermeyen okumaz. Bu dergicilik, yayıncılık ilkesidir. O kaliteyi yirmi beş yıldır olmayan bir eğitim sistemiyle yapamazsınız. Akp'nin bugün bir yığın iyi şeyi de var; bir yığın yanlışı da. İslamcılar bazı temel konuları bilmiyorlar. En önemlisi fen bilmiyorlar. Bu benim tespitim. İmam Hatiplerde fen okumuyorlar. Sorun burada bence. Fen bilmeyen insanlar bu ülkeyi yönetiyor. Bunların çağı ve bu dünyayı anlaması mümkün mü? Tayyip Bey'in anlaması mümkün mü? Böyle bir ülkede edebiyatı-sanatı geliştiremezsiniz. Hayatım boyunca feminizme karşı çıktım. Neden mi? Sosyalizmi sulandırdığı için. Bu kadın haklarına karşıyım demek değil. Bir toplumu kurtardığınızda kadını da kurtarmış olursunuz zaten. Bir şeyi edebiyata indirgemeyin yalnızca; onun altında yatan sorunlar edebiyat ve sanattan kaynaklanmıyor. Benim yayıncılığı bırakmamın nedeni de budur. Aydınlara bu işler hep basit geldi. Bunu o yıllarda sıkça yaşayınca, olaylara bu kadar basit bakılınca 90'ların ortasında yayıncılığı bıraktım. 1980-90'lara damgasını vuran dev bir yayınevini birkaç ayda tasfiye ettim. İnsanlar kitap alsın diye de anormal bir indirimle, maliyetinin bile onda birine kitapları piyasaya sürdüm. Neredeyse bedavaya depoları tasfiye ettim. Çok daha iyi bedel öneren pazarlama firmalarına satmadım. Bu sektörde herkes bilir. Yayınevi olarak Verso, bu ülkenin aydınlarına fazlaydı. Maalesef istemeden de olsa bu kararımdan asıl zararlı çıkan Türk insanı oldu. Bu hep içimde uktedir. Şunu da söylemeden geçemeyeceğim; o tarihlerde William H. McNeill'in Dünya Tarihi'ni; Althusser'i, Gramsci'yi, Marc Bloch'u, H. Pirenne'i, Edgar Moren'i, E. Hobsbawm'ın tüm temel kitaplarını, Bottomore'un kitaplarını…daha onlarcasını, yüzlercesini bastım. Yayıncılığı bırakınca bunları karşılıksız olarak desteklediğim yayınevlerine önerip basılmalarını sağladım. Kısaca Verso olarak, bir devletin basması gereken kitapları bastım ben bir zamanlar. Ben de edebiyat yıllığı yayınladım birkaç yıl önce… Elimde kaldı… Bence bu mücadeleyi, edebiyat içinde kalarak, derginin çerçevesinde edebiyatı kitlelere sevdirmek gibi amaçlarla yaparak başarılı olamazsınız. Sistemi sorgulamak lazım… Sanatsal eleştiri, toplumun ilerlemesini sağlar. Sanat toplumsal eleştiriye dönüşmediği sürece sanat olmaz. Tarihten bir örnek vereyim aklıma gelen; Velasquez buna örnektir. Bütün kraliyet ailesini çizmiş, resmetmiş; ama tiplerin hepsiyle alay ediyor, ince bir sosyal eleştiri var. Anlayana. Avusturya-Macaristan İmparatoru Metternich Beethoven'e "bana adımı taşıyan bir oratoryo yaz" demiş. Ama Beethoven yazmıyor. Karısı Matternich'e "niçin yazmadığı için üzülüyorsun" diyor. Matternich ise karısı kraliçeye; Beethoven'i yüz yıl sonra herkes bilecek ama beni kimse anımsamayacak diyor. Yani sanatın o eleştirel yanını, o sistem eleştirisine çeviremezseniz olmaz. Asıl sorun edebiyatı değil sistemi eleştiren edebiyat eserlerini duyurmak olmalı. Küresel sermaye asıl sorunları göstermiyor çünkü, küçük sorunları öne çıkarıyor. Anayasa Mahkemesi başkanvekilinin dinlenmesini örtmek için Önder Sav'ı öne çıkarıyorlar. Görselliğin özelliği bu işte. Goebbels, "insanların önüne o kadar büyük balon koyacaksın ki; gerçeği içinde kaybettireceksin" der. Ben de dergiyi yüzüncü sayıda bırakmak istiyorum… Çok acıdır ama söylemek zorundayım, elinizdeki okurun yarısını yoksullaşacak insanlar nedeniyle kaybedeceksiniz. Üzülerek söylüyorum. Yarısını bile satamazsınız… Teşekkür ederim bu önemli düşünceleri bizimle paylaştığınız için… Ben teşekkür ederim… ERHAN GÖKSEL'İN ÖNERDİĞİ KİTAPLAR georges castellan, balkanların tarih misha glenny, balkanlar 1084-1999 levent yılmaz, giambattista vico ve "yeni bilim"in temel kavramları, i.bilgi üniversitesi yayınları stephen hawking, zamanın kısa tarihi colin a.ronan, bilim tarihi richard s.westfall, modern bilimin oluşumu james watson-francis crick, ikili sarmal joseph silk, evrenin kısa tarihi e. grant, ortaçağda fizik bilimleri francis crick, şaşırtan varsayım chris freeman-luc soete, yenilik iktisatı bill bryson, hemen her şeyin kısa tarihi peter whithfield, batı biliminde dönüm noktaları, küre yayınları thomas s.kuhn, kopernik devrimi, imge kitabevi yayınları jared diamond, tüfek mikrop ve çelik şakir erkoç, nanobilim ve nanoteknoloji martin rees, son saat carl sagan, karanlık bir dünyada bilimin mum ışığı william bixby, galileo ve newton'un evreni michael guillen, dünyayı değiştiren beş denklem gerard't hooft, maddenin son yapıtaşları leonardo da vinci, bilmeceler (kehanetler) william h.cropper, büyük fizikçiler - galileo'dan hawking'e büyük hayatlar, oğlak yayınları oğuz atay, bir bilim adamının romanı, iletişim yayınları david bodanis, e=mc2 - dünyanın en ünlü denkleminin biyografisi, oğlak yayınları alaeddin şenel-erhan göksel(der), biyoteknoloji, genetik mühendisliği ve insanlığın geleceği, v yayınları zeki tez, kimya tarihi, v yayınları ali dönmez, matematik tarihi, v yayınları güney gönenç, hep aranızda olacağım - frederic joliot-curie'nin yaşam öyküsü, yordam kitap dukas, bizans tarihi paul lemerle, bizans tarihi v. m. levcenko, bizans levçenko nicol m. donald, bizans ve venedik george ostrogorsky, bizans devleti tarihi prokopius, bizansın gizli tarihi tamara talbot rice, bizans'ta günlük yaşam ernst barker, bizans siyasal ve toplumsal yapısı pencereyi kapat seyyid hüseyin nasr - oliver leaman, islam felsefesi tarihi, 3 cilt, açılım kitap hikmet erdoğdu, büyük israil stratejisi, ıq kültür sanat yayınevi bernard lewis, modern türkiye'nin doğuşu, arkadaş yayınları bağımsız sosyal bilimciler, 2008 kavşağında türkiye - siyaset, iktisat ve toplum, yordam kitap douglas dowd, kapitalizm ve kapitalizmin iktisadı - eleştirel bir tarih, yordam kitap james c. scott, devlet gibi görmek, versus yayınları ayşe buğra-çağlar keyder, vatandaşlık gelirine doğru, iletişim yayınları hans-lukas kieser, türklüğe ihtida - 1870-1939 isviçresi'nde yeni türkiye'nin öncüleri, iletişim yayınları nuran yıldız, tanklar ve sözcükler, alfa yayınları arend lijphart, demokrasi motifleri - otuzaltı ülkede yönetim biçimleri ve performansları, salyangoz yayınları fatma doğruel- a.suat doğruel, bıçak sırtında büyüme ve istikrar, arjantin, brezilya, meksika, israil, türkiye, i.bilgi üniversitesi yayınları sami zubaida, islam dünyasında hukuk ve iktidar, i.bilgi üniversitesi jared diamond, çöküş - medeniyetler nasıl ayakta kalır ya da yıkılır?, timaş yayınları yavuz gökmen, özal sendromu, v yayınları yves lacoste, büyük oyunu anlamak - bugünün uzun tarihi, ntv yayınları noam chomsky, amerikan müdahaleciliği, aram yayınları ımmanuel wallerstein, tarihsel kapitalizm, metis yayınları bernard lewis, hata neredeydi : 300 yıldır sorulan soru, oğlak yayınları ağaoğlu ahmet, islamiyette kadın, birey ve toplum yayınları ellen maiksins wood, kapitalizmin arkaik kültürü, yordam kitap anthony d. smith, ulusların etnik kökeni, dost kitabevi antoine zischka, petrol savaşının kirli tarihi, selis kitaplar stephen kinzer, hilal ve yıldız arasında türkiye, iletişim yayınları l.althusser, ideoloji ve devletin ideolojik aygıtları, birikim yayınları a. gramsci, modern prens, birey ve toplum yayınları hugues portelli, gramsci ve tarihsel blok, savaş yayınları n.bobbio-j.texier, gramsci ve sivil toplum, savaş yayınları yavuz gökmen, özal yaşasaydı, v yayınları w.l.shirer, nazi imparatorluğu tarihi, doğuşu-yükselişi-çöküşü, 3 cilt bob woodward, saldırı planı, arkadaş yayınevi ha-joon chang, kalkınma reçetelerinin gerçek yüzü, iletişim yayınevi ernest mandel, geç kapitalizm, versus yayınları nicos poulantzas, faşizm ve diktatörlük, iletişim yayınları christopher hill, 1640 ingiliz devrimi, kaynak yayınları halil halid, ingilizler'in osmanlı'yı yok etme siyaseti, ekim yayınları bob woodward, saldırı planı, arkadaş yayınevi anthony giddens, ulus devlet ve şiddet, kalkedon yayınları prof. dr. hasan köni, amerika'nın uluslar arası politikası, ekim yayınları manuel castells, binyılın sonu enformasyon çağı, 3 cilt, bilgi üniversitesi yayınları arif dirlik, postkolonyal aura: küresel kapitalizm çağında üçüncü dünya eleştirisi, boğaziçi üniversitesi yayınları eric hobsbawm, kısa 20. yüzyıl: 1914-1991-aşırılıklar çağı, everest yayınevi thomas l.friedman, dünya düzdür, boyner yayınları daniel yergin, petrol, iş bankası yayınları david fromkin, barışa son veren barış-modern ortadoğu nasıl yaratıldı 1914-1922, sabah kitaplar ilyas kamalov, moskova'nın rövanşı, yeditepe yayınevi stephen kinzer, darbe, iletişim yayınları mehmet gönlübol, uluslararası politika - ilkeler, kavramlar, kurumlar henry kissinger, diplomasi hüner tuncer, eski ve yeni diplomasi oral sander, anka'nın yükselişi ve düşüşü - osmanlı diplomasi tarihi üzerine bir deneme l.n.tolstoy, anna karenina l.n.tolstoy, savaş ve barış f.m.dostoyevski, suç ve ceza f.m.dostoyevski, karamazov kardeşler i.s.turgenyev, babalar ve oğullar n.v.gogol, ölü canlar n.v.gogol, taras bulba ivan gonçarov, oblomov anton çehov, vanya dayı anton çehov, martı honore de balzac, köylüler honore de balzac, goriot baba montaigne, denemeler victor hugo, sefiller stendall, kızıl ile kara emil zola, germinal jack london, demir ökçe, upton sinclair, şikago mezbahaları (jungle) m.gorki, ana c.malaparte, kaput c.malaparte, volga avrupa'dan doğar ilya ehrenburg, dipten gelen dalga w.shakespeare, hamlet w.shakespeare, makbet w.shakespeare, kral lear w.shakespeare, antonius ve kleopatra w.shakespeare, othello w.shakespeare, romeo ve juliet moliere, cimri charles dickens, oliver twist charles dickens, büyük umutlar jack london, vahşetin çağrısı jane austin, aşk ve gurur charlotte bronte, jane eyre dante, ilahi komedya cervantes, don kişot f. kafka, dava j.p.sartre, varlık ve hiçlik g. orwell, 1984 b. pasternak, doktor jivago a.s.puşkin, yüzbaşının kızı a.s.puşkin, yevgeni onegin m.şolohov, durgun akardı don n.ostrovski, ve çeliğe su verildi honore de balzac, vadideki zambak a.dumas, monte kristo w.scott, selahaddin eyyubi ve aslan yürekli richard andre gide, pastoral senfoni andre malraux, insanlık durumu e. hemingway, çanlar kimin için çalıyor e. hemingway, silahlara veda e. hemingway, yaşlı adam ve deniz herman melville, moby dick tomas mann, buddenbrook ailesi james joyce, ulysses w.faulkner, ses ve öfke aldos huxley, ses sese karşı guy de maupasant victor hugo, notre dame'ın kamburu oscar wilde, dorian gray'in portresi albert camus, yabancı gustave flaubert, madam bovary panait ıstrati, kodin j.wolfgang von goethe, faust j.wolfgang von goethe, genç werther'in acıları stefan zweig, amok koşucusu stefan zweig, yıldızın parladığı anlar hermann hesse, sidhartha heinrich böll, ilk yılların ekmeği bertholt brecht, galilei'nin yaşamı elias canetti, körleşme erich maria remarque, garp cephesinde yeni bir şey yok john steinbeck, fareler ve insanlar john steinbeck, gazap üzümleri olivia de havilland, rüzgar gibi geçti boris vian, günlerin köpüğü e. m.forster, hindistan'a bir geçit ısabel allende, ruhlar evi umberto eco, gülün adı cesare pavesa, yaşama uğraşı knut hamsun, açlık gabriel garcia marquez, albaya kimseden mektup yok pablo neruda, yaşadığımı itiraf ediyorum eduardo galeano, latin amerika'nın kesik damarları jorge luis borges, yolları çatallanan bahçe carlos fuentos, artemio cruz'un ölümü cengiz aytmatov, beyaz gemi nicos kazancakis, zorba şeyh sadi-i şirazi, gülistan paul aster, new york üçlemesi raniner maria rilke, genç bir şaire mektuplar guy de maupassant, güzel dost arthur koestler, gün ortasında karanlık arthur koestler, 13. kabile alan paton, ağla sevgili yurdum ıgnazio silone, ekmek ve şarap pearl s. buck, ana halil cibran, ermiş franz kafka, şato franz kafka, değişim james joyes, dublinliler r.tagore, gora milan kundera, varolmanın dayanılmaz hafifliği milan kundera, gülüşün ve unutuşun kitabı amin maalouf, semerkant amin maalouf, afrikalı leo amin maalouf,yüzüncü ad 'baldassare'nin yolculuğu' necip mahfuz, miramar ömer hayyam, rubailer charles bukowski, gece çılgın ayak sesleri ile yıkıldı henryk steinkiewicz, ateş ve kılıç c.tacitus/hamdi dereli, agricolan'ın hayatı (britanya tarihi) h.de balzac, albay chabert c. dickens, antikacı dükkanı k.hamsun, benoni emile zola, bir aşk sayfası a.de musset, bir zamane çocuğunun itirafları a.s.puşkin, biyelkin'in hikayeleri f.m.dostoyevski, budala a.fogazzaro, bu yeni küçük dünya p.merimee, carmen collette, clauden'in evi george sand, consuelo h.de balzac, kuzenpons l.n.tolstoy, çocukluk l.n.tolstay, ilk gençlik l.n.tolstoy, gençlik a.daudet, değirmenimden mektuplar f.m.dostoyevski, delikanlı v.woolf, deniz feneri a.france, dostumun kitabı a.s.puşkin, dubrovski stefan zweig, dünün dünyası knut hamsun, dünya nimeti a.n.ostrovski, fakirlik ayıp değil j.steinbeck, fareler ve insanlar j.w.von goethe, faust a.s.exupery, gece uçuşu marcel proust, geçmiş zaman peşinde a.p.g. gide, günlük w.m.thackerey, henry esmond emile zola, hulya h.de.balzac, iki gelinin hatıraları stendal, italya hikayeleri sir walter scott, ivonhoue l.n.tolstoy, ivan ilyiç'in ölümü f.garcia lorca, kanlı düğün l.n.tolstoy, karanlığın kudreti h.sienkiewicz, quo vadis f. m.dostoyevski, küçük kahraman stendhal, lamiel george sand, lelia a.s.puşkin, maça kızı ve mısır geceleri rainer maria rılke, malte laurids brigge'e notlar george bernard shaw, milyoner kadın henrik ıbsen, nora - bir bebek evi f. m.dostoyevski, ölü evinden hatıralar l.n.tolstoy, ölümden sonra dirilme k.hamsun, pan alphonse daudet, pazartesi hikayeleri a.sergeyeviç puşkin , pugaçof isyani i.s.turgenyev, rudin emily bronte, rüzgarlı bayır george eliot, silas marner m.de unamuno, sis f. r.de chateaubiriand, son ibni sirac'ın maceraları h.de balzac, sönmüş hayaller e. mörike, stuttgart cücesi f. m.dostoyevski, tatsız bir olay thomas mann, tonia kroger h.de balzac, vadideki zambak w.shakespeare, windsor'un şen kadınları henrik ıbsen, yaban ördeği aldus l.huxley, ses sese karşı f. m.dostoyevski, yeraltından notlar tennessee williams, arzu tramvayı aristophanes,bulutlar e.rostand, cyrano de bergerac thomas mann, değişen kafalar eflatun/behice boran, devlet adamı w.shakespeare, hırçın kız w.shakespeare, julius ceaser g. b.shaw, kırgınlar evi sophokles, kral oidipus p.çehov, teklif w.shakespeare, venedik taciri w.shakespeare, yanlışlıklar komedyası l.n.tolstoy,yaşayan ölü son güncelleme ( cumartesi, 17 mayıs 2008 ) dünya tarihi stephen j. lee, avrupa tarihinden kesitler, 2 cilt léonard m. dudley, kalem ve kılıç norbert elias, uygarlık sürec,. 2 cilt marshall berman, katı olan herşey buharlaşıyor edward w said, şarkiyatçılık richard senet, kamusal insanın çöküşü felsefe klasikleri © descartes, ahlak üzerine mektuplar descartes, aklın idaresi için kurallar eflatun, alkibiades h.poincare, bilimin değeri h.poincare, bilim ve hipotez f.neitzche, böyle buyurdu zerdüşt voltaire, candide erasmus, deliliğe övgü montaigne, denemeler cicero, dostluk e.b.condillac, duyumlar üzerine inceleme epiktetos, düşünceler ve sohbetler eflatun, euthdemos descartes , felsefenin ilkeleri voltaire, felsefe sözlüğü eflatun, georgias h.bergson, gülme eflatun, hipparkhos ve kleitophon j.s.mill, hürrüyet j.j. rousseau, bilimler ve sanat hakkında söylev e.b.ccondillac, insan bilgilerinin kaynağı üzerine denemeler thomas paine, insan hakları j.j.rousseau, itiraflar diderot, konuşmalar descartes, metafizik düşünceler descartes, metod üzerine konuşmalar g.w.leibniz, monodoloji aristotoles, organon destartes, ruhun ihtirasları henry bergson, şuurun doğrudan doğruya verileri boutreux, tabiat kanunlarının zorunsuzluğu hakkında j.j.rousseau, toplum anlaşması henry bergson, zihin kudreti strabon, geographika - antik anadolu coğrafyası ekrem akurgal, anadolu kültür tarihi ekrem akurgal, anadolu uygarlıkları ekrem akurgal, eskiçağda ege ve izmir ekrem akurgal, hatti ve hitit uygarlıklar sedat alp, hitit çağında anadolu reginald barrow, romalılar kurt bittel, ön asya tarih öncesi çağları: mısır, filistin, suriye a.w.f. blunt, batı medeniyetinin temellleri joseph campbell, batı mitolojisi gordon childe, tarihte neler oldu v. diakov- s. koralev, ilkçagtarihi-1, uzakdogu-ortadogu-eski yunan henri frankfort, uygarlığın yakındoğu'da doğuşu: mezepotamya ve mısır charles freeman, mısır, yunan ve roma, antik akdeniz uygarlıkları charles freman, mısır, yunan ve roma s. henry hooke, ortadoğu mitolojisi afet inan, eski mısır tarihi ve medeniyeti j.g. macqueen, hititler ve hitit çağında anadolu bilge umar, türkiye halkının ilk çağ tarihi son güncelleme ( pazar, 27 nisan 2008 ) pencereyi kapat 1 of 1 24.06.2008 14:38 w.barthold, islam medeniyeti tarihi neş'et çağatay, islam öncesi arap tarihi ve cahiliye çağı philip k. hitti, siyasî ve kültürel islâm tarihi bernard lewis, tarihte araplar pencereyi kapat islam klasikleri ahmet eflaki/tahsin yazıcı, ariflerin menkibeleri, 2 cilt molla n.a.cami/m.n.gençosman, baharistan şeyh m.sadi-i/h.ilaydm, bostan mevlana c.rumi/mithat b.beytur, divanı kebir'den seçme şiirler, 3 cilt u.mehmet farabi/nazif danışman, el-medinetül'ül-fazıla ebu h.m.imam gazali/h.güngör, el-munkızı minad-dadal mevlana celaleddin rumi/m.ülker ambarcıoğlu, fihi-mafih m.b.muhyiddin-i arabi/m.nuri gençosman, füsus ül-hikem şeyh m.sadi-i şirazi/h.ilaydın, gülistan şeyh s.m.şebusteri/abdülbaki gölpınarlı, gülşen-i raz hafiz-i şirazi hoca/abdülbaki gölpınarlı, hafız divanı nizami/sabri sevsevil, hüsrev ve şirin ibn batuda/ismet parmaksızoğlu, ibni batuta seyahatnamesinden seçmeler şeyh f.attar/abdülbaki gölpınarlı, ilahiname, 2 cilt u.mehmet farabi/ahmet ateş, ilimlerin sayımı tugrai/ismail erzen, lamiyet al-acem lami-i zade/abdullah çelebi, latifeler nizami/ali nihat tarlan, leyla ile mecnun sultan veled/ülker ambarcıoğlu, maarif ebu'ı-h.el-maverdi/bergamalı c.efendi, maddi ve manevi yüce hedefler nizami/m.nuri gençosman, mahzen-i esrar osman ebu m.hariri/sabri sevsevil, makamat niyazi/mustafa tatçı, mansurname şeyh f.attar/abdülbaki gölpınarlı, mantık al-tayr, 2 cilt mevlana c.rumi/veled izbudak, mesnevi 6 cilt amil çelebioğlu, mesnevi-i şerif, 6 cilt mevlana celaleddin rumi/m.nuri gençosman, mevlana'nın seçme rubaileri kırımlı selim divane, miftafu müşkilatil arifin adabu tarikil vasilin ebu muhammed b.cerir taberi/zakir k.ugan-ahmet temir ,milletler ve hükümdarlar tarihi, 5 cilt katip çelebi/m.b.abdullah hacı kalfa-orhan şaik gökyay, mizanül'l hak fi ihtiyar'ıl ahak imriül kays/şerafettin yaltkaya, muallakat (yedi askı) ibn haldun/zakir kadiri ugan, mukaddime, 3 cilt i.fahreddi-i ırakı/saffet yetkin, parıltılar (lemeat) şeyh f.attar/m.nuri gençosman, pendname mehmet fuzuli/hüseyin aran, rind ile zahid şeyh m.sadi-i şirazi/m.nuri gençosman, rubailer ve ilk gazeller ömer hayyam/rüştü şardağ, rubailer (seçmeler) narsı hüsrev/m.ülker ambarcıoğlu, saadet-name narsı hüsrev/abdülvehhap tarzi, sefername ebu'l k.firdevs-i tusi/necati lugal, şehname, 4 cilt şeyh galip/abdülbaki gölpınarluı, şeyh galip divanından seçmeler emin b.alaüddevle-ilsferai devletşah/necati lugal, tezkire-i devlet şah william h. mcneill , dünya tarihi eric hobsbawm, devrim çağı 1789-1848 eric hobsbawm, sermaye çağı 1848-1875 eric hobsbawm, imparatorluk çağı 1875-1914 w.t.stace, hegel üzerine l.althusser, felsefe ve bilim adamlarının kendiliğinden felsefesi edward h. carr, tarih nedir march bloch, feodal toplum k.marx, kapital, cilt-ı barrington moore jr, diktatörlük ve demokrasinin toplumsal kökenleri mete tunçay (der), batı'da siyasal düşünceler tarihi ı-ıı-ııı diakonoff, tarihin yörüngeleri howard zinn, amerika birleşik devletleri halklarının tarihi edgar morin, kaybolmuş paradigma: insan doğası nizamül-mülk, siyaset-name timur han, tüzükat-i timur taner timur, osmanlı kimliği antonio gramsci, hapishane defterleri mete tunçay, tek parti yönetimini kurulması 1923-1931 andrezj walicki, rus düşünce tarihi theda skocpol, devletler ve toplumsal devrimler bernard lewis, ortadoğu - ikibin yıllık ortadoğu tarihi max weber, protestan ahlakı ve kapitalizmin ruhu platon, devlet j.j.rousseau, toplum sözleşmesi fernand braudel, akdeniz ve akdeniz uygarlığı, 2 cilt şerif mardin, yeni osmanlı düşüncesinin doğuşu e.p.thomson, avam ve görenek şevket pamuk, osmanlı-türkiye iktisat tarihi 1500-1914 perry anderson, postmodernitenin kökenleri e. h.gombrich, sanatın öyküsü robert a.nispet-tom b.bottomore, sosyolojik çözümlemenin tarihi, 2cilt thomas s.kuhn, bilimsel devrimlerin yapısı taner timur, türk devrimi ve sonrası idris küçükömer, düzenin yabancılaşması paul baran-paul sweezy, tekelci kapitalizm l.althusser-e.balibar, kapital'i okumak l.althusser, marx için ekrem akurgal, anadolu kültür tarihi will durant, felsefenin öyküsü claude cahen, türkler nasıl müslüman oldular jean-paul roux, türklerin tarihi-pasifikten akdenize 2000 yıl faruk sümer, oğuzlar m.sherif-n.sanford-s.asch-s.milgram, otoriteryen kişilik tom bottomore, siyaset sosyolojisi bertram d.wolf, devrimi yapan üç adam, lenin-troçki-stalin norman ıtzkowittz-vamık volkan, ölümsüz atatürk n.buharin, emperyalizm ve dünya ekonomisi e. h.carr, bolşevik devrimi 3 cilt k.marx, ekonomi politiğin eleştirisine katkı f. engels, ailenin özel mülkiyetin ve devletin kökeni v.i.lenin, materyalizm ve ampiriyokritisizm v.i.lenin, emperyalizm leo huberman, feodal toplumdan 20. yüzyıla perry anderson, gramsci: hegemonya, doğu batı sorunu ve strateji şevket süreyya aydemir, tek adam, 3 cilt hilmi ziya ülken, türkiye'de çağdaş düşünce tarihi, 2 cilt sencer divitçioğlu, kök türkler (orta-asya türk imparatorluğu), vı-vııı. yüzyıllar mümtaz turhan, kültür değişmeleri ismail kara, türkiye'de islâmcılık düşüncesi-metinler/kişiler, 3 cilt, istanbul kitabevi yayınları thomas moore, ütopya niccolo machiavelli, prens halil inalcık, osmanlı'da devlet-hukuk-adalet halil inalcık, osmanlı imparatorluğu'nun ekonomik ve sosyal tarihi 1300-1600, cilt-ı halil inalcık, osmanlı imparatorluğu'nun ekonomik ve sosyal tarihi 1600-1914, cilt-ıı osman turan, selçuklar tarihi ve türk-islam medeniyeti osman turan, türk cihan hakimiyeti mefkuresi, 2 cilt h.adams gibbons, osmanlı imparatorluğumun kuruluşu ilber ortaylı, türkiye teşkilat ve idare tarihi emre bağçe (der), frankfurt okulu gordon childe, tarihte neler oldu stanford j.shaw-ezel kural shaw, osmanlı imparatorluğu ve modern türkiye, 2 cilt edward h.carr, 1917-öncesi ve sonrası raymond aron, sosyolojik düşüncenin evreleri edward said, oryantalizm maurice duverger, sosyal bilimlere giriş anthony giddens, sosyoloji s.canale-hobsbawm-hoffman-lewin-struve-kolesnitski, ilk sınıflı toplumlar, asyagil üretim tarzı ve doğu despotizmi f. carter-wolpe-laclau-taylor-mouzelis-ersoy, üretim tarzlarının eklemlenmesi üzerine j.texier, gramsci ve felsefe carl von clausewitz, savaş üzerine sun tzu, savaş sanatı fernand braudel, maddi uygarlık- dünyanın zamanı fernand braudel, maddi uygarlık- gündelik hayatın yapıları fernand braudel, maddi uygarlık- mübadele oyunları norman davies, avrupa tarihi ümit hassan, eski türk toplumu üzerine incelemeler korkut boratav, türkiye'de devletçilik andre gunder frank-barry k. gills- ı.wallerstein,dünya sistemi z.brzezinski, büyük satranç tahtası ekrem akurgal, anadolu uygarlıkları ekmeleddin ihsanoğlu (editör), osmanlı devleti ve medeniyeti tarihi, 2 cilt paul kennedy, büyük güçlerin yükseliş ve çöküşleri bernard lewis, modern türkiye'nin doğuşu montesquieu, kanunların ruhu üzerine s.g.agacanov, oğuzlar s.g.klyashtorny-t.i.sultanov, türklerin üç bin yılı m.i.artamonov, hazar tarihi - türkler, yahudiler, ruslar alfred weber, felsefe tarihi titus livius, roma tarihi v.diakov, ilkçağ tarihi gordon child, doğu'nun prehistoryası ümit hassan,eski türk toplumu üzerine incelemeler w.barthold, islam medeniyeti tarihi h. a.gibbons, osmanlı imparatorluğunun kuruluşu j.p.von hammer, osmanlı devleti tarihi, 4 cilt bernard lewis, istanbul ve osmanlı uygarlığı ilber ortaylı, imparatorluğun en uzun yüzyılı sabri ülgener, iktisadi çözülmenin ahlak ve zihniyet dünyası m.fuat köprülü, bizans müesseselerinin osmanlı müesseselerine tesiri george ostrogorsky, bizans devleti tarihi, türk tarih kurumu henri pirenne, ortaçağ avrupası'nın ekonomik ve sosyal tarihi arnold j. toynbee, tarih bilinci s.freud, totem ve tabu ernest von aster, bilgi teorisi ve mantık e. p.thompson, teorinin sefaleti phil slater, frankfurt okulu hilmi ziya ülken, türkiye'de çağdaş düşünce tarihi hilmi ziya ülken, islam felsefesi hilmi ziya ülken, anadolu kültürü ve türk kimliği üzerine franz babinger, fatih sultan mehmed ve zamanı necdet sakaoğlu, bu mülkün sultanları remzi oğuz arık, coğrafyadan vatana ımmanuel wallerstein, modern küresel-sistem samuel huntington, medeniyetler çatışması a. gramsci, hapishane defterleri faiz türkan, filistin sorunu ve ortadoğu 1917-1967 yaşar yücel, timur' un ortadoğu - anadolu seferleri ve sonuçları 1393-1402 robert davokov, sovyetler birliği ve ortadoğu alain gresh, ortadoğu nayif havatme, filistinde halk savaşı ve ortadoğu ramazan özey, dünya denkleminde ortadoğu hubert deschamps, sömürgeciliğin sonu rupert emerson, sömürgelerin uluslaşması marc ferro, fetihlerden bağımsızlık hareketlerine sömürgecilik tarihi h. kulke - d.rothermund, hindistan tarihi raimondo luraghi, sömürgecilik tarihi tarih metodolojisi raymond aron sosyolojik düşüncenin evreleri max beer, hegel'in felsefesi ve marx'ın tarih anlayışı ısiah berlin, bilimsel tarih anlayışı marc bloch, tarihin savunusu ya da tarihçilik mesleği fernand braudel, tarih üzerine yazılar bryan magee, karl popper'in bilim felsefesi ve siyaset kuramı peter burke - s.jones, tarih ve tarihçi peter burke, tarih ve toplumsal kuram alex callinicos, tarih yapmak edward hallet carr, tarih nedir? robin george collingwood, tarih tasarımı robin george collingwood, tarih felsefesi üzerine denemeler g. duby, tarih araştırmalarının fransa'da aldığı yönler, erken ortaçağ, aşka dair ve diğer denemeler ariel -will durant, tarih üzerine ariel -will durant, tarihten dersler m. duverger, metodoloji açısından sosyal bilimlere giriş paul k. feyerabed, yönteme hayır julien freund, beşeri bilim teorileri eric hobsbawm, tarih üzerine ibn'i haldun, mukaddime. keith jenkins, tarihi yeniden düşünmek imre lakatos-alan musgrove, bilginin gelişimi ve bilginin gelişimiyle ilgili teorilerin eleştirisi karl raimond popper, tarihselciliğin sefaleti erich rothacher, tarihselcilik sorunu keat russell-john urry, bilim olarak sosyal teori theda skocpol (editör), tarihsel sosyoloji: bloch'dan wallerstein'e görüşler ve yöntemler zeki velidi togan, tarihte usül arnold j. toynbee, medeniyet yargılanıyor hilmi ziya ülken, millet ve tarih şuuru dede korkut oğuznameleri nartlar - asetin halk destanı maaday kara - altay destanı ibn batuta seyahatnamesi baburname - babur'un hatıratı evliya çelebi seyahatnamesi kıvami, fetihname dede korkut hikayeleri yusuf has hacip, kutadgu bilig kaşgarlı mahmut, divanü lügati't-türk mevlana, mesnevi yusuf akçura, üç tarz-ı siyaset ağaoğlu ahmet, üç medeniyet ağaoğlu ahmet, devlet ve fert ziya gökalp, türkçülüğün esasları mithat cemal kuntay, üç istanbul nahid sırrı örik, sultan hamid düşerken sami paşazade sezai, sergüzeşt mehmet akif ersoy, safahat namık kemal, vatan yahut silistre, şemsettin sami, taaşşuk-i tal'at ve fitnat ahmet hamdi tanpınar, huzur ahmet hamdi tanpınar, saatleri ayarlama enstitüsü ömer seyfettin, hikayeler abdülhak şinasi hisar, fehim bey ve biz ahmet rasim, gülüp ağladıklarım halid ziya uşaklıgil, aşk-ı memnu refik halit karay, bugünün saraylısı remzi oğuz arık, coğrafyadan vatana reşat nuri güntekin, çalıkuşu halide edip adıvar, türkün ateşle imtihanı reşat ekrem koçu, fatih sultan mehmet reşat ekrem koçu, osmanlı tarihinin panoraması memduh şevket esendal, ayaşlı ile kiracıları falih rıfkı atay, çankaya sabahattin ali, kuyucaklı yusuf sait faik abasıyanık, şahmerdan peyami safa, dokuzuncu hariciye koğuşu kemal tahir, devlet ana kemal tahir, yorgun savaşçı orhan kemal, 72.koğuş tarık buğra, küçük ağa samiha ayverdi, boğaziçinde tarih yaşar kemal, yer demir gök bakır yaşar kemal, demirciler çarşısı cinayeti yaşar kemal, ince meme çetin altan, bir avuç gökyüzü ahmet hikmet müftüoğlu, çağlayanlar nihal atsız, bozkurtların ölümü reşat nuri güntekin, yaprak dökümü yakup kadri karaosmanoğlu, yaban yakup kadri karaosmanoğlu, kiralık konak ziya gökalp, kızıl elma attila ilhan, yaraya tuz basmak attila ilhan, dersaadet'te sabah ezanları kemal tahir, göl insanları kemal tahir, kurt kanunu kemal tahir, esir şehrin insanları oğuz atay, tutunamayanlar orhan kemal, murtaza orhan kemal, bereketli topraklar üzerinde ali şir nevai, leyla vü mecnun hüseyin rahmi gürpınar, gülyabani hüseyin rahmi gürpınar, kuyruklu yıldız altında bir izdivaç aziz nesin, yaşar ne yaşar ne yaşamaz aziz nesin, şimdiki çocuklar harika aziz nesin, memleketin birinde aziz nesin, tek yol mehmet altay köymen, alpaslan ve zamanı f. grenard/orhanyüksel, asya'nın yükselişi ve düşüşü nihat atsız, aşkpaşaoğlu tarihi ahmet cevdet paşa/sadi ırmak-behçet kemal, cevdet paşa tarihinden şeçmeler, 2 cilt victor hugo/burhan toprak, doksanüç ihtilali sandor takats/s.karatay, macaristan türk alemi'nden çizgiler behçet kemal çağlar, malazgirt zaferi'nden istanbul'un fethi'ne abdülkadir inan, manas destanı abdülkadir inan, şamanizm selahaddin tansel, mondros'dan mudanya'ya kadar, 4 cilt ahmet uğur, osmanlı siyaset-nameleri ahmet rasim/i.parmaksızoğlu, osmanlı tarihi (seçmeler) ibrahim kafesoğlu, selçuklu tarihi bahaeddin ögel, türk kültürünün gelişme çağları, 2 cilt bahaeddin ögel, türk mitolojisi, 2 cilt ahmet uğur, yavuz sultan selim'in siyasi ve askeri hayatı yahya kemal beyatlı, aziz istanbul ahmet hamdi tanpınar, beş şehir yahya kemal beyatlı, eğil dağlar, ahmet haşim, eşkal-i zaman namık kemal, gülnihal faruk nazif çamlıbel, han duvarları muhittin sevilen, karagöz yahya kemal beyatlı, kendi göz kubbemiz ahmet haşim, muharrir bu ya ahmet haşim, şehir mektupları peyami safa, yalnızız reşat nuri güntekin, yaprak dökümü fatih rıfkı atay, zeytin dağı son güncelleme ( cumartesi, 17 mayıs 2008 ) pencereyi kapat yaşar yücel, kanuni ile 46 yıl yaşar yücel-ali sevim, fatih-yavuz-kanuni fuzuli bayat, oğuz destan dünyası - oğuznamelerin tarihi, mitodolojik kökenleri ve teşekkülü ismail aka, timur ve devleti v. v. barthold, orta asya türk tarihi hakkında dersler v.v. barthold, moğol istilasına kadar türkistan halil berktay, kabileden feodalizme claude cahen, osmanlılardan önce anadolu'da türkler gordon childe, doğu'nun prehistoryası r. grousset, bozkır imparatorluğu ümit hassan, eski türk toplumu üzerine incelemeler baymirza hayit, türkistan, rusya ile çin arasında ibrahim kafesoğlu, kutadgu bilig ve kültür tarihimizdeki yeri ibrahim kafesoğlu, harezmşahlar devleti tarihi ibrahim kafesoğlu, türk milli kültürü ibrahim kafesoğlu, türkler ve medeniyet ibrahim kafesoğlu, uygurlar m. altay köymen, büyük selçuklu imparatorluğu tarihi m. altay köymen, selçuklu devri türk tarihi akdes n. kurat, ıv-xvııı yüzyıllarda karadeniz'in kuzeyindeki türk kavimleri ve devletleri akdes n. kurat, ıv-xvııı yüzyıllarda karadeniz'in kuzeyindeki türk kavimleri ve devletleri erdoğan merçil, gazneliler devleti tarihi erdoğan merçil, müslüman-türk devletleri tarihi gy. nemeth, atilla ve hunları bahaeddin ögel, büyük hun imparatorluğu tarihi bahaeddin ögel, islamiyetten önce türk kültür tarihi bahaeddin ögel, türk kültürünün gelişme çağları bahaeddin ögel, türk mitolojisi bahaettin ögel, türk kültürünün gelişme çağları faruk sümer, oğuzlar (türkmenler) zeki v. togan, umumi türk tarihine giriş osman turan, doğu anadolu'da türk devletleri tarihi osman turan, selçuklular tarihi ve türk islâm medeniyeti osman turan, selçuklular zamanında türkiye m. çağatay uluçay, ilk müslüman türk devletleri i. hakkı uzunçarşılı, anadolu beylikleri ve akkayonlu-karakoyunlu devletleri b. y. vladimirtsov, moğolların içtimai teşkilâtı william h. mcneill, dünya tarihi l. ligeti, bilinmeyen iç asya w.radloff, sibirya'dan Ahmet Yıldız Gerçekedebiyat.com
Maalesef solcular izlemiyor… Hassasiyetleri yok… Türkiye çok hassas bir noktaya girdi… Türkiye'nin sorunlarına muhafazakarlar daha hassas. Belki de sola oy verenlerin yaşamsal sorunları çok fazla değil.
Ama onlara da eleştiri var… Çok yumuşaklar, matbaalarını hükümet almış filan diye…
Abdelrahman Münif var Arap Edebiyatı'nın güçlü kalemi, oranın Yaşar Kemal'i diyelim… İhtiyara Suikast'ı yayınlandı Türkiye'de de. İngilizceye beş cilt olarak çevrilmiş, olay olması gerekirken kimse tınmamış İngiltere'de. Tam bir "Pazar Edebiyatı'na dönüştü tüm dünyada edebiyat… Kültürel alana uluslararası sistemin el attığını, sanatın edebiyatın beğenilerinin, modalarının rayını değiştirdiğini düşünüyorum.
Ama periferİ ülkelere gelince durum değişiyor. Dehşet bir "dolaylı" sansür var. Eğitim sistemlerini çökerterek ve halkların beyinlerini boşaltarak yapıyorlar bunu. Son kırk yılda açık bir şekilde bunu Japonya'da yaptılar. Japon kültürü kalmadı artık. İnsanlar, çocuklar orada üç yüz kelimeyle konuşuyorlar. Sokaklar İngilizce afişlerle, panolarla dolu. Türkiye'deki gibi İngilizce yazılı ama dilsel bazda anlamsız olan yazılar görüyoruz t-shirtlerde. Gençler adeta Amerikalı Yupiler gibi yaşıyorlar, yaşamaya çalışıyorlar… İnanılır gibi değil.
Özal orayı taklit edecekti eğitimde…
Bugünkü Japon gençliği Japon değil.. Bugün erkekler de erkek değil, kadınlar da bildiğimiz geleneksel kadın değil. Erkekler kaşlarını, vücut kıllarını aldırıyorlar, epilasyon yaptırıyorlar. Artık hit olan Tom Cruise tipi, yaşam tarzı… Başarının da tek bir kriteri var küresel dünyada; "sınırsız para yapmak". İşte küresel sermayenin gücü bu...
Türkiye'de edebiyatın aşağılanmasının nedenleri anlaşılıyor. Çok kötü yazarların yazar olarak sunulması…
Felsefe olmadan olmuyor demiştim daha önce… Okumayan bir nesil yazabilir mi? Yazarsa ancak kendi yaşamını yazar; o da roman olmaz. Balkan Tarihi
Bilim tarihi
bizans tarihi
erhan göksel'den bugünleri anlamak için
diplomasi tarihi
dünya klasikleri
ilkçağ tarihi
islam dünyası
"okunması mutlak" kitaplar
ortadoğu tarihi
sömürge tarihi
türk klasikleri
türk tarihi
YORUMLAR