Gerçek Edebiyat

Fransızların Çanakkale Savaşı'ndaki rolünün tarihi, Osmanlı İmparatorluğu'na karşı mücadelede Fransa'nın müttefikleri olan Büyük Britanya, Avustralya, Yeni Zelanda, Hindistan ve hatta Kanada'nın hikayeleri arasında sıklıkla kaybolmaktadır. Ancak, Fransa'nın askerlerinin sayısı, İngiltere hariç tüm müttefik kuvvetlerden daha fazlaydı ve yaklaşık 10 000'i şu anda Türk topraklarında yatıyor.

Yalnızca Gelibolu ve Birinci Dünya Savaşı'nın Orta Doğu'daki etkileri konusunda uzmanlaşmış küçük bir yayınevi olan Avusturalya merkezli Little Gully Publishing, Çanakkale’de Fransız askerlerinin yaşadıklarını belge ve günlüklerle ve hiç yayımlanmamış fotoğraflarla yazılmış olan Çanakkale Kapılarında kitabını yayımladı.

1915'te siperlerdeki Senegalli piyadeler.

Tarihe meraklı öğrenciler için Çanakkale Kapılarında kitabı, Fransız kuvvetlerinin eylemlerini, kazanılan ve kaybedilen savaşları ve verdikleri kayıpları ayrıntılı bir şekilde anlatıyor ve bir ordunun faaliyetlerini sürdürmesi için her gün yarımadaya indirilen malzeme ve tedariklerin listeleriyle, savaşta lojistiğin genellikle göz ardı edilen önemine dair derinlemesine veriler sunuyor.

Ancak bu sadece raporlar ve istatistiklerden oluşan bir kitap değil; dünyanın dört bir yanındaki ülkeleri temsil eden 80000'den fazla easkerin -Fransa askerlerinin- hikayesidir.

Çanakkale Savaşı, temelde bir tarafta Osmanlı, Alman ve Avusturya-Macaristan İmparatorlukları, diğer tarafta ise Fransa ve İngiltere İmparatorlukları arasında gerçekleşen bir imparatorluk savaşıydı.

Seferde yer alan diğer birliklerden daha çok, dünyanın dört bir yanından gelen askerleriyle Fransızlar, imparatorluk kavramını en iyi şekilde temsil ediyordu.

Komutanların sadece küçük bir kısmı anakara Fransa'dandı; Fransız İmparatorluğu'nun dört bir yanından gelen askerler yarımadada görev yapıyordu.

Anakara Fransa'dan gelen askerlerin yanı sıra Cezayir, Tunus, Kamerun, Mauritius, Madagaskar, Tahiti, Senegal, Guadeloupe, Martinique, Benin, Sudan ve Fildişi Sahili'nden askerler de vardı.

Fransız saflarındaki milliyet listesi, Yeni Zelanda, Amerika Birleşik Devletleri, İsviçre, Belçika, Rusya, İngiltere, Yunanistan ve İtalya gibi çeşitli ülkelerden subay ve askerleri içeren Yabancı Lejyon askerleriyle çok daha genişliyordu.

Hatta Almanya, Avusturya-Macaristan ve Osmanlı İmparatorluğu'nu vatan olarak gören askerler de dahil olmak üzere, diğer taraftan gelenler de Lejyon saflarında görev yapmıştı.

1915'te Fransız ağır topçu silahının görev başındaki hali.

Birinci Dünya Savaşı sırasında Çanakkale Savaşı ve Ege ve Akdeniz'deki diğer cephelerle ilgili kitaplar konusunda uzmanlaşmış, Avustralya merkezli bir yayınevi olan Little Gully Publishing tarafından yayınlanan Çanakkale Kapılarında, daha önce hiç yayınlanmamış birçok orijinal fotoğraf ve okuyucunun sayfadaki kelimeleri sahadaki olaylarla ilişkilendirmesine olanak tanıyan bir dizi harita ile resimlendirilmiştir.

Daha fazla harita ve komutanların orijinal savaş günlüğü de, kitabı basılı veya çevrimiçi kitap olarak satın alanlara sunulmaktadır; Little Gully, tüm kaynak materyalin indirilmesine olanak tanıyan bir kod sağlamaktadır.

Binlerce Fransız asker Çanakkale topraklarında yatıyor. Bunların arasında Fransız kuvvetlerinin komutanı olarak General d'Amade'nin halefi General Henri Gouraud da vardı. Müttefik hatlarında hiçbir yer güvenli değildi, ne üst düzey subaylar ne de tahliye edilen hastalar için.

Fransız ağır topu, 100 yıldan fazla bir süre sonra Çanakkale'de görüntülendi.

Bu, nihayetinde bir yenilgiyle sonuçlanan bu savaşta yaşanan acıların, zorlukların ve fedakarlıkların öyküsüdür; editör ve çevirmen Tom Iredale'in "Çanakkale Boğazı'nın Kapısında" adlı eserinde hayata geçirmesine yardımcı olduğu, subay notları ve zengin dipnotlar aracılığıyla anlatılıyor.

“Düşmanın saldırısı bizim inatçı direnişimizle karşılandı; düşman tereddüt etti; artık taarruza geçme zamanı. Her yere ileri! Borazanlar ‘İleri’ diye seslensin.”

Bu emir, 2 Mayıs 1915 sabahı saat 05:00'te Doğu Seferi Kolordusu (CEO) komutanı General Albert d’Amade tarafından verildi.

Ve sadece birkaç saat sonra:

“Şafaktan beri yavaş ilerleyen saldırı, makineli tüfeklerle çevrili siperlerin önünde kısa sürede durduruldu. Bazı noktalarda düşman karşı saldırıya geçti.”

Bu, Çanakkale Savaşı olarak bilinen Çanakkale Seferi sırasında Doğu Seferi Kolordusu komutanının savaş günlüğündeki günlük kaydıdır.

Gercekedebiyat.com