Gerçek Edebiyat

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ), Bursa Teknik Üniversitesi ve Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nden bir araya gelen 10 akademisyen, "Biyokömür Kullanarak Araçlar İçin Çevre Dostu ve Sürdürülebilir Yakıt Sistemi Bileşenlerinin Geliştirilmesi ve Üretimi" başlıklı projede iş birliği yaptı.

Projenin yürütücüsü KTÜ Orman Fakültesi Orman Endüstri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ayfer Dönmez Çavdar, çalışmalarına 2021 yılında başladı. Ekip, üretim süreçlerini önümüzdeki yıl tamamlayarak prototip üretime geçmeyi hedefliyor. Çavdar ve ekibi, çevreye duyarlı, elektriksel iletkenliği ve termal dayanımı yüksek bileşenler geliştirmeye odaklandı.

Bu projede yakıt deposu, yakıt hatları ve yakıt pompası gibi araçlarda yakıtın dolaştığı parçalarda kullanılabilecek kompozit malzemeler geliştirmek için kenevir atıkları, bor ve zeolit madenlerinden faydalanıldı. Proje, TÜBİTAK’ın Üniversite Sanayi İş Birliği Destek Programı kapsamında desteklenirken, Türk Patent ve Marka Kurumu’na da başvuru yapıldı.

Çavdar, Türkiye’deki tarımsal atıkları katma değere dönüştürme fikriyle bu çalışmayı başlattıklarını belirterek sürdürülebilir, çevreci ve yüksek performanslı ürün geliştirme hedeflerini vurguladı. Tarımsal atıklardan kenevir bitkisinin potansiyeline dikkat çeken Çavdar, Orta ve Doğu Karadeniz’in kenevir atıkları açısından önemli bir kaynak sunduğunu ifade etti.

Geliştirdikleri ürünlerle yakıt sistemlerine yönelik elektriksel iletkenlik, termal direnç ve mekanik performans hedeflerini artırmak istediklerini belirten Çavdar, projeyle elde edilmek istenen kazanımlar hakkında şunları söyledi: Geliştirdiğimiz biyokütle temelli aktif biyo karbon polimerini kullanarak özellikle yakıt deposu, yakıt hatları ve yakıt pompası gibi araçların kritik parçalarını üretiyoruz. Projemizde çözmeye çalıştığımız en büyük sorun ise araçların daha hafif hale getirilmesi. Bu noktada doğal liflerin plastiğe oranını artırarak araçların ağırlığını azaltmayı amaçladık. Ancak mevcut doğal lifler 200 santigrat derecede termal bozulmaya uğradığı için yeterli performansı sağlayamıyor. Biz bu sorunu, doğal lifleri biyokarbon haline getirerek çözdük ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı termoplastik kompozitlerle kullanılabilir hale getirdik.

Araçlarda bu teknolojinin uygulanmasıyla ağırlığın azaltılabileceği ve karbon salınımının düşürülebileceğini belirten Çavdar, çevreye duyarlı bir sistem geliştirmeyi amaçladıklarını ifade etti.

Projede yer alan KTÜ Fen Fakültesi Kimya Bölümü Başkanı Prof. Dr. Sedat Keleş de kenevirin dört ay gibi kısa bir sürede yetişebildiğini ve bu yüzden bol miktarda atık ortaya çıkardığını belirtti. Orta ve Doğu Karadeniz’de ihtiyaç duyulan biyokütlenin kolayca temin edilebildiğine dikkat çeken Keleş, bunun çalışmalarını kolaylaştırdığını söyledi.

Fen Fakültesi Kimya Bölümü Dr. Öğretim Üyesi Turgay Kar ise temel amaçlarının hibrit kompozitler üretmek olduğunu ifade etti. Kar, çevre dostu ürünler geliştirme motivasyonu taşıdıklarını belirterek kenevir atıklarından yararlanıp daha sürdürülebilir ve çevreye daha az zarar veren yakıt bileşen malzemeleri üretmek istediklerini açıkladı. Mevcut yakıt bileşenlerinde kullanılan plastik malzemelerin elektriksel iletkenliklerinin düşük olduğuna dikkat çeken Kar, kendi geliştirdikleri karbon bazlı kompozitlerin bu noktada elektriksel deşarj sorununa çözüm sunmayı hedeflediğini kaydetti.

Projede ayrıca KTÜ'den Prof. Dr. Sevda Boran Torun, Prof. Dr. Tuğrul Çavdar, Doç. Dr. Mustafa Aslan ile Dr. Öğretim Üyesi Ercüment Öztürk, Bursa Teknik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Murat Ertaş ve Doç. Dr. Çağatay Taşdemir ile Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'nden Prof. Dr. Fatih Mengeloğlu da yer alıyor.