Başlıkla vurup yazıyla öldürmek
Çok arkadaşıma söyledim, yine söylüyorum, ısrarla da söylemeye devam edeceğim. Şiir, öykü, roman, deneme vs. fark etmez; bir metnin yarısı içerik diğer yarısı da o içeriği okura sunan başlıktır.
Hiç düşündünüz mü bilmiyorum, Oğuz Atay’ın Tutunamayanlar kitabının adı “Bir İntihar” olsaydı bu kadar ilgi görür müydü? Ya da İsmet Özel Sevgilime Bir Kefen demeseydi, “Benim harcım değil bir yar sevmek gizliden” mısrası bu kadar popüler olur muydu? Türkiye’nin yetiştirdiği en iyi şairlerden biri olan Attilâ İlhan Ben Sana Mecburum ismi (şiiri) gibi başarılı bir ifadeyi tüm Türkiye’nin hafızasına kazımak için kaç gün, kaç ay, kaç gece kafa patlatmış; kaç kitap okumuş, kaç yaşantı biriktirmiş, kaç acı çekmiştir düşündünüz mü? Ahmet Erhan’ın Resimli Ahmetler Tarihi kitabının ismindeki zekâ pırıltısı bugün kaç şairde var? Mina Urgan anılarını yazdığı kitabına Bir Dinozorun Anıları değil de sadece “Anılar” deseydi bu denli okunabilir miydi? Bir kitabın ismi de o kitabın içerisindeki şiirler kadar kazınmaya, yorumlanmaya müsait olmak zorundadır. Biz bugün Tutunamayanlar diyerek hayat karşısında gadre uğramış insanları betimlediğini, Mina Urgan’ın Bir Dinozorun Anıları ile kendi çağına uyumsuzluğu ile dinozorların var oldukları çağlarla yaşadıkları uyumsuzlukların sonucu yok olup gitmelerini eşleştirebiliyorsak bu durum yazarın kitap ismi üzerine en az kitap kadar mesai harcamasının sonucudur. İlle geçmişe gitmeye, ünlü yazarlardan örneklere başvurmaya da gerek yok aslına bakarsanız. Başlığın önemini sosyal hayatımızdaki tecrübelerimizden hareketle de ortaya çıkarabiliriz. Bir dergiyi elimize aldığımızda düzyazı/şiir başlıklarına bakıp en dikkat çekici başlığa sahip düzyazı ya da şiiri okumaya başlamıyor muyuz? Ya da kitap raflarında göz gezdirirken en çok dikkatimizi çeken kitap en iyi isme (başlığa) sahip olan kitap olmuyor mu? Hakkında hiçbir fikre sahip olmadığımız bir kitabı isminden dolayı çekici bulmuyor muyuz? Birçok yazar/şair, Peyami Safa’nın “Bu Kitabı Okumayın” ismini verdiği (çocukluk çağında yazdığı) kitapçık ile ne büyük bir satış başarısı yaşadığını bilmez. Biliyorum, birçok kişi kızacak bu söze ama bari bu konuda dürüst davranalım ve şu gerçekçi yorumu yapabilelim: Bir kitap ismi ile, bir şiir/düzyazı başlığı ile bir kompozisyonu, kitabın/metnin içeriği ile uyumu, bir derinliği ve en önemlisi de yazarının/şairinin zekâ pırıltısını göstermiyorsa o kitabı okumak zaman kaybıdır! Kaan Eminoğlu
Gerçek Edebiyat
YORUMLAR