Orhan Doğu: Mesleğinde titiz insan ilişkilerinde incelikli

Orhan Doğu: Mesleğinde titiz insan ilişkilerinde incelikli

Karikatürcüler Derneği üyeleri, 1989 yılının eylül ayında yapılan Genel Kurul’la yeni yönetimini belirlemişti…

Bu demekti ki 1990 yılının eylül ayına kadar görev yapacak; İ. Gülgeç, E. Bozok, Y. Göker, O. Doğu, T. Çeviker-(M. Köroğlu)’den oluşan yeni yönetim kurulu, yılın ortalarında yaptığım üyelik başvurusunu sonuçlandıracaktı.

Öyle demeyin… O zamanlar Karikatürcüler Derneği’ne üye kabul edilmek 2010’lardan sonraki yıllar kadar kolay olmazdı.

1990 Şubatında posta kutumda bulduğum; “Karikatürcüler Derneği’ne Üyelik Başvurunuz Onaylanmıştır” müjdeli, bugün bile arşivimde mutlulukla sakladığım mektubun altında Orhan Doğu (Karikatürcüler Derneği Sekreteri) imzası vardı.

orhan doğu, mustafa bilgin

Belki size bencilce gelecektir fakat Orhan Doğu’ya duyduğum sempatide, derneğe kabul edilişimdeki bu mektup ve imzanın etkisi büyüktür.

Bir sonraki Genel Kurulda yeniden Karikatürcüler Derneği yönetim kuruluna seçilirken canı gönülden oy verdiğim Orhan Doğu, bu kez bir yıl için Başkanlık görevini üstlenecekti.

“Birinci Körfez Krizine” denk gelen bu süreçte işimi kaybettiğim için, Karikatürcüler Derneğinin Sultanahmet’teki merkezine daha sık gider olmuş, o yıl Orhan ağabeyle daha bir yakınlık kurmuştum.

Altan Erbulak’la dostluklarının pekiştiği Erzincan’daki gençlik yılları, Altan Erbulak’ın karikatüre ilgili arkadaşı Orhan Doğu’yu “bütün Cağaloğlu’na” tanıştırması, Cumhuriyet gazetesi -Yunus Nadi (Karikatür) Yarışmasında (1953) aldığı birincilik ödülü, kendisinden bizzat dinlediğimiz anılarından bazılarıydı.

orhan doğu

1991 yılında, 11. Uluslararası Nasreddin Hoca Karikatür Yarışması’na gönderdiğim karikatürümün kopyasını kendisine gösterdiğimde, çok etkilendiğini gözlemlemiştim. “Lirik bir karikatür bu” demişti, yaşaran gözleriyle...

Orhan ağabeyin “lirik” bulup, çok beğendiği o karikatürüm “Büyük Ödül” kazanmıştı.

Bilmeyenler için söylersek; 12 Eylül darbesinin sonuçları yüzünden birkaç yıl kesintiye uğrayan Uluslararası Nasreddin Hoca Karikatür Yarışması’nın ilki 1974 yılında yapılmıştı. Bu ilk yarışmanın Büyük Ödülünü, General Franco faşizmi nedeniyle Fransa’da sürgün hayatı yaşayan İspanyol çizer Vasquez De Sola “Memleketim” adlı eseriyle kazanmıştı.

orhan doğu

Gelin görün ki, Vasquez’in bu başarısında, Orhan Doğu’nun karikatür çizgisine ayan beyan yansıyan mesleki titizliğinin de katkısı varmış…

“Bütün evrenin Vasquez De Sola ile iş birliği yaptığı” o birkaç günü, Akdağ Saydut arkadaşımızla yaptığı bir söyleşide bakın nasıl anlatıyor Orhan ağabey:

(…)Karikatürler, gelen konuk sanatçılar, üyeler hep birlikte (Jüri toplantısının yapılacağı- mb) Akşehir’e gidiyorduk. Yarışma karikatürleri de bizim yanımızda. Eskişehir’de mola verdiğimiz zaman, içime kuşku düştü. Yarışmaya gönderilen yabancı sanatçıların karikatürlerini, özellikle de konukların karikatürlerini yanımıza alıp almadığımızı kontrol etmek istedim. Korktuğum başımıza gelmiş meğer. Vasquez De Sola’nın karikatürü İstanbul’da dernek binasında kalmış. Ne yapacağımı bilemedim. O zaman, birlikte seyahat ettiğimiz karikatürcülerin en genci Ahmet Aykanat’tı. Onun yanına gidip “Bu yarışmaya katılan karikatürlerin hepsini gördün mü?” diye sordum. “Evet” cevabını alınca, ikinci soruyu sordum. “Senin favorin kim, sence kim birinci olur?”. Ahmet Aykanat “Vasquez De Sola” cevabını verdi. Ben de “Peki onun karikatürü İstanbul’da kalmışsa jüri nasıl değerlendirebilir ki, sen de çok üzülürsün buna değil mi” dedim. Çok şaşırdı. Bunun üzerine Ahmet’e rica ettim, Eskişehir’den İstanbul’a geri döndü, dernek binasına gidip Vasquez De Sola’nın karikatürünü aldı, gece başka bir otobüse binerek Akşehir’e geldi. Karikatür böyle maceralı bir şekilde Akşehir’e ulaşarak yarışmaya katıldı ve birinciliği kazandı.

Orhan Doğu’nun bu davranışı, 12 Eylül’ün bir provası sayılacak 12 Mart darbesinin etkilerinin henüz çok taze olduğu günlerde, çok daha derin acılar yaşatılan kardeş İspanyol halkı ile duygudaşlık yapması olarak da okunabilir kanımca.

Sonsuzluğa karıştığı güne kadar saygıda kusur etmemeye çalıştığım Orhan ağabey de -ergen ağzıyla söylersem- bana karşı boş değilmiş!

1993 yılında ilk evliliğim için, nikâh dairesine gelen davetliler arasında Orhan Doğu’yu görmek benim için büyük mutluluk olmuştu. Karikatürcü arkadaşlarımı saymazsanız, bizden önceki kuşaklardan sadece o vardı. Bu mutlu günüme bizzat gelerek kutlamak inceliğini göstermişti.

Mesleğinde titiz, insan ilişkilerinde incelikli ağabeyimiz Orhan Doğu, bu karikatürüm güzel anılarınıza armağanım olsun:

Mustafa Bilgin

Mustafa Bilgin
Gerçekedebiyat.com